Blog


Jonah Falke bij Nooit meer slapen (2): Extremist - Jonah Falke

Jonah Falke bij Nooit meer slapen (2): Extremist 22-08-2018

‘In Rusland kun je zomaar extremist zijn,’ kopte de nrc.next vandaag. De negentienjarige fotografiestudent Daniil Markin, ‘een goedlachse jongen die bij zijn schoonouders woont…’ ‘is niet bepaald iemand die je op het eerste gezicht ervan verdenkt een extremist te zijn. Toch is dat precies waar Markin van wordt beschuldigd. Volgens het Russische OM heeft hij zich schuldig gemaakt aan het aanzetten van haat tegen christenen.’

Hij had namelijk afbeeldingen op zijn computer die het geloof op de hak nemen. Een halfnaakte vrouw die Jezus op de billen slaat, bijvoorbeeld.
De jongen zou er tot zes jaar gevangenisstraf voor kunnen krijgen. De wetgeving tegen extremisme is in Rusland steeds verder aangescherpt, oorspronkelijk om radicalisering onder moslimjongeren en extreemrechts tegen te gaan. Maar nu is de wet ook een middel geworden voor repressie.

Een treurig verhaal, maar Rusland lijkt ver weg. Een criterium voor de beleving van nieuws is toch vaak het aantal slachtoffers gedeeld door het aantal kilometers bij je vandaan.

Een week of wat geleden kwam het dichterbij. Een man die verdacht werd van het voorbereiden van een bomaanslag op een festival in Gelderland benaderde me om zijn verhaal te doen.
Hij zei dat hij weleens zijn hond uitlaat in een kogelvrij vest, want hij werkt als beveiliger. Na het werk wil hij de hond niet laten wachten. Daarnaast zou er volgens de politie een verdacht voorwerp in zijn woonkamer liggen: een brandblussertje met daarop een foto van een vrouw en het woord: ‘Seksbom.’ Er zou ook een soldeerbout bij hem op tafel liggen. Hij zei: ‘Ik hou niet eens van klussen.’

Het bleek genoeg aanleiding voor de lokale politie te zijn om bij hem binnen te vallen, hem tijdens het festival te bewaken en naar een psycholoog te sturen. Hij schaamt zich en heeft gezichtsverlies geleden in zijn buurt.  

Maakt de actieve zoektocht naar extremisten burgers rustig of zaait die juist haat en angst?  Houden burgers er soms van als anderen hun vrijheid wordt ontnomen?
In de zoektocht naar extremisme kun je makkelijk doorslaan. Dergelijk ongefundeerd fanatisme verraadt ook enige verveling, waanzin of paranoia. De vrijheid van burgers zo lang mogelijk beschermen lijkt me nog altijd de belangrijkste taak van de overheid.  

*
Jonah Falke schrijft 20 t/m 24 augustus voor VPRO'Nooit meer slapen stukjes over de dag die was. Je kunt de column vanaf de middag erna ook terugluisteren.